Dr_Afrasiab__

 دستور زبان و ادبیات کوردی (کرمانجی) – (1)

ما از مسئولین حاکم بر ایران می‌خواهیم که اجازه دهند زبان کوردی نیز همچون زبان انگلیسی و یا عربی در کنار زبان فارسی در مدارس ایران ( در مناطق کورد نشین ) تدریس و تحصیل شود.

‘دستور زبان و ادبیات کوردی (کرمانجی) – (1)
ما از مسئولین حاکم بر ایران می‌خواهیم که اجازه دهند زبان کوردی نیز همچون زبان انگلیسی و یا عربی در کنار زبان فارسی در مدارس ایران ( در مناطق کورد نشین ) تدریس و تحصیل شود.’,’شايد بسياری از خوانندگان عزيز بالاخص فارسی زبان گرامی ندانند و یا آگاهی نداشته باشند که ملت کرد نيز برای خود دارای ادبياتی است که از نظر قدمت و وسعت دامنه یکی ازغنی‌ترین و کهن‌ترین زبانهاست. اگرچه زبان و ادبیات کوردی از نظر نوشتاری هنوز نوپا و قوام نایافته است، به هر حال زبان کوردی حال ملتی آواره و ستمديده است.

 با توجه به وضع اجتماعی خاصی که اين ملت دارد، بواسطه پراکندگی و با نداشتن هيچ گونه آزادی سياسی و فرهنگی، که تنها زمينه مساعد برای رشد و پرورش ادب و فرهنگ و هنر هر ملتی محسوب می شود، می توان گفت که زبان و ادبیات کوردی در حد خود بالنده و زيبا است و از هر جهت در خور توجه و امعان نظر است.

ما از مسئولین حاکم بر ایران می‌خواهیم که زبان کوردی نیز همچون زبان انگلیسی و یا عربی در کنار زبان فارسی در مدارس ایران ( در مناطق کورد نشین ) تدریس شود. آن دسته از رهبران ایران که صحبت از اتحاد ملی می‌کنند به آنان می‌گوییم که؛  اتحاد ملی و انسجام ملیتهای داخل ایران زمانی به مفهوم واقعی برقرار می‌شود که به فرهنگ و زبان همهء آنها بطور مساوی احترام گذاشته شود، و برقراری آموزش زبان کوردی در مدارس شمال خراسان خود گامی است در این راستا. 

انجمن فرهنگی و مدنی کردهای خراسان برای جلوگیری از استحاله، آسیمیلاسیون و هضم زبان کوردی که یا عمدأ و یا سهوأ توسط تعدادی تنگ‌نظر و ضد حقوق انسانی در پیش است، سلسله دروسی را در ارتباط  با دستور زبان و ادبیات کوردی از طریق این سایت در اختیار دانش‌آموزان، دانشجویان، و خوانندگان گرامی قرار می‌دهد.

در ابتدا الفبای زبان کوردی را در این قسمت ارائه می‌دهیم، و درقسمتهای آتیه دستور زبان و ادبیات کوردی به تفسیر مورد بحث قرار خواهد گرفت. امیدواریم که در خصوص حفظ زبان، ادبیات و فرهنگ کوردی قدم مثبتی باشد. از کلیه کارشناسان و متخصصین امر در صورت تمایل دعوت به همکاری می‌شود. 

الفبای کوردی دارای 31 حرف است. حروف صدادار 8 تا و حروف صامت 23 تا می‌باشند.

حروف صدادار در الفبای کوردی از قرار ذیل می‌باشند: در اینجا کلماتی را بعنوان نمونه در ارتباط  با هر یک از حروف الفبا ذکر کرده‌ایم، تا یاد‌گیری حروف الفبای کردی، چه از نظر نوشتاری و هم از نظر فنوتیک (صدای حروف) کاملأ واضح و شفاف گردد.

Av – Agir – Çiya – Mîvan  

( آب – آتش – کوه – مهمان )

Beran – Bizin – Bav – Bihar

(قوچ – بز – پدر –  بهار)

Cacim – Fincan – Canîk

(جاجم – فنجان – کره ‌اسب)

çar– Çûçik – kemançe

(چهار – گنجشک – کمانچه)

Dar – Dîk – Radiyo

(درخت – خروس – رادیو)

Ker – Şeş – Ewr

(الاغ – شش – ابر)

Êvar – Pênc – Rê

(غروب – پنج – رهرو)

Filçe – Heft – Tilifûn

(فلچه – هفت – تلفن)

Goşt – Gêrmî – Golik

(گوشت – آش – گوساله)

Honer – Hirmî – Hîv – Havîn

(هنر – گلابی – ماه – تابستان)

Birîn –  Gizêr – jin

(زخم – هویچ – زن)

Taksî – Dîk – Dîwar

(تاکسی – خروس – دیوار)

jin – jûjî – Qijik – Roj

(زن – جوجه تیغی – کلاغ سیاه و سفید – آفتاب)

Ker – Kûsî – Kewçî

(خر – لاک پشت – قاشق)

LLîmû –Leklek

(فیل – لیمو – لک لک)

Mişk – Masî – Mêş – Mûzîk

(موش – ماهی – مگس – موسیقی)

Nan – Mange – Nînik

(نان – ماده گاو – ناخن)

Ordek – Otobûs – Gog

(اردک – اتوبوس – توپ)

Pîvaz – Pişik – Penîr – Payîz

(پیاز – گربه – پنیر – پاییز)

Qaz – beq qirik

(غاز – قورباغه – کلاغ)

Rovî – Mar  -Çar

(روباه – مار – چهار)

Saet – Sêv – Sîr

(ساعت – سیب – سیر)

Şêr –Şîr – Şûşe – Şeker

(شیر – شیرخوردن – بطری – شکر)

Texte – dest Tût

(تخته – دست – توت)

Kêrgu – Guçik – Gul

(خرگوش – گنجشک – گل)

Dûr – Bilûr – Kûçî – Bûk

(دور – نی – سگ – عروس)

Çav – kevir – Deve

(چشم – سنگ – شتر)

Weris – Ewr – Dew
(ریسمان – ابر – بشقاب)

Xak – berxXiyar

(خاک – بره – خیار)

Radiyo- Meymûn – yêk

(رادیو – میمون – یک)

  Pez – Derzî -Xinzîr – Moz – Zivistan 

(گوسفند – سوزن – خوک – موز- زمستان)

در اینجا برای مفهوم شدن بکارگیری کلمات کوردی در جمله نویسی، چند جمله زیر بعنوان نمونه عرضه گردیده است:

çiya pir sarin

کوهها خیلی سرد هستند.

Daniyal şagirdek zîrek e

دانیال یک دانش‌آموز زیرکی است.

Rengê qelema min qehweyî ye 

رنگ قلم من قهوه‌ای است.

تهیه کننده: دکتر افراسیاب شکفته

Leave a comment

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.